Zandvoort “De naam slaat op een aanduiding van een doorwaadbare plaats in het zand”

Het is een lekkere warme dag en terwijl je door Amsterdam loopt, zie je mensen met ijsjes rondlopen en sommige mensen zitten zelfs met hun voeten in ijswater tijdens het eten. Tsja.. jaloersmakend toch? Hoe kun jij je nou het beste afkoelen tijdens het hete zomerweer in Amsterdam? Hier hebben we een simpel antwoord op; trek je zwemkleding aan, vul je tas met een handdoek en zonnebrand en neem de eerst volgende trein naar Zandvoort!

Hoe is Zandvoort ontstaan?

Meer dan 1900 jaar geleden stond de zeespiegel een stuk lager. Aan de kust, op uitgestrekte strandvlaktes, had de wind vrij spel en door de grote zandverstuivingen ontstonden jonge duinen. Waarom jonge duinen? Nou, dit in vergelijking met landinwaartse en de eerder ontstane “oude” strandwallen, waarop de eerste bewoning is ontstaan, zijn ze jong en onbebouwd. Denk onder andere aan Haarlem, Santpoort en Velsen. In het “jonge” duingebied aan de kust waar Zandvoort ligt, vestigden zich al snel een aantal vissers. Zij kwamen hier rond het jaar 1100 en gaven het plaatsje de naam Sandevoerde, beschut en veilig voor zwaar weer. Nog steeds ligt een deel van het centrum van Zandvoort in de kom waar het allemaal begonnen is.

 De Visserij

Ruim voor 1304 werd het plaatsje Zandvoort genoemd door de bewoners in het duingebied. Zelf had deze plek de bewoners weinig te bieden, want door het stuivende zand was de grond moeilijk te bewerken en niet geschikt voor teelt van gewassen. Daarentegen bood de zee wel heel veel mogelijkheden, er zwom onwijs veel vis! Kabeljauw, schelvis, schol, schar en vooral haring.

De bewoners wilden niet weg uit Sandevoerde en besloten om scheepjes te bouwen om de visserij te beoefenen. Hierdoor ontstond er maar een hele kleine handel, omdat ze zelf ook nog moesten eten van diezelfde vangst. Door de magere handel ontstond er armoede.

Zandvoort komt tot bloei

Het dorp kwam tot bloei in de 19e eeuw, dus nog niet zo heel lang geleden! In het jaar 1824 werd er een commissie gevormd die de enige toegangsweg naar Zandvoort wilden bestraten met klinkers. Eerder was deze weg bedekt met zand en was moeilijk begaanbaar. De uiteindelijke bedoeling was om dit zeer verarmde dorp wat meer mogelijkheden te bieden buiten de visserij en aardappelteelt, want de bewoners leefden nog steeds op deze manier! Rond 1825 werd onder andere de aanzet gegeven voor het einde van het isolement en daarmee het begin van de welvaart. Ook heeft men toen de Hogeweg aangelegd en stichtte daar bovenop het Zeeduin; een badhuis. Het zeewater werd met paard en kar uit de zee gehaald en in de binnenbaden gekiept. Ze maakten verschillende soorten baden; warme-en koude baden, zeewaterdouches en was er een mogelijkheid om het toen nog ‘zuivere’ zeewater te drinken als kuur. Rond 1850 kwam er nog een uitbreiding bij; de eerste babbelkoets werd aangeschaft. Dit was een gezelschapswagen met overkapping en een lange bank waar ongeveer 10 personen konden plaatsnemen. De kar werd de zee ingereden en de mensen konden daardoor heerlijk genieten van het water.

Openbaarvervoer

 In 1881 werd het eerste treinstation aangelegd tussen Haarlem en Zandvoort. Ondertussen is deze connectie veel uitgebreider en kunnen wij Amsterdammers de plaats veel makkelijker bereiken. Als tip van ons aan jou: ga lekker met de trein, het is goedkoper en je ben er veel sneller dan met de auto. Want ja, waar parkeer je de auto als het zo ontzettend druk is?

 

Eline van der Peet